TRÓJCA ŚWIĘTA OBECNA W STWORZENIU,
W KOŚCIELE I W BLIŹNIM
„Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą. Jak Ty Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich na świat posłałem. A za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie” (J 17,17–19)
Gdy rozważyliśmy już jedność jako istotę Trójcy Świętej oraz jako wyzwanie, by żyć w świecie, nie będąc ze świata, teraz, w kwietniu słowo prowadzi nas w samo serce zbawczego dzieła Jezusa: poświęcenie. Nie chodzi o akt oddzielenia się od świata, lecz o akt całkowitego oddania się Bogu dla uświęcenia i posłania uczniów. Jezus poświęca samego siebie, abyśmy i my byli uświęceni w prawdzie, stając się żywymi świątyniami Trójcy Świętej, posłanymi w świat, by dawać świadectwo o Jego obecności oraz jedności. Jest to dla nas zaproszenie, by rozpoznać doniosłość naszego powołania i w pełni żyć tą prawdą, że jesteśmy mieszkaniem Boga.
Obietnica Jezusa zapisana w Ewangelii według św. Jana 14,23: „Jeśli Mnie kto miłuje, będzie zachowywał moją naukę, a Ojciec mój umiłuje go, i przyjdziemy do niego, i będziemy u niego przebywać”, objawia nam wzniosłą i przemieniającą prawdę: jesteśmy powołani, by być żywymi świątyniami Trójcy Świętej. Nie jesteśmy jedynie Bożym stworzeniem, lecz dzięki łasce jesteśmy wezwani, by być Jego mieszkaniem.
Obietnica Jezusa nie jest żadną metaforą. Miłość i zachowywanie Jego słowa otwierają nam drzwi do głębokiego, osobistego doświadczania obecności Boga w nas. Ojciec i Syn w Duchu Świętym przychodzą i czynią sobie „mieszkanie” w sercach wszystkich wierzących. Ta właśnie obecność trynitarna nadaje osobie ludzkiej godność, której nie sposób przecenić. W Konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium Kościół mówi nam: „Kiedy zaś dopełniło się dzieło, którego wykonanie Ojciec powierzył Synowi na ziemi (por. J 17,4), zesłany został w dzień Zielonych Świąt Duch Święty, aby Kościół ustawicznie uświęcał i aby w ten sposób wierzący mieli przez Chrystusa w jednym Duchu dostęp do Ojca (por. Ef 2,18). On to właśnie jest Duchem życia, czyli źródłem wody tryskającej na żywot wieczny (por. J 4,14, 7,38–39), przez Niego Ojciec ożywia ludzi umarłych na skutek grzechu, zanim śmiertelne ich ciała wskrzesi w Chrystusie (por. Rz 8,10–11). Duch mieszka w Kościele, a także w sercach wiernych jak w świątyni (por. 1 Kor 3,16, 6,19)” (LG 4). Jesteśmy zatem sanktuariami, w których ujawnia się Boża tajemnica.
„Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą”
Dlatego też rozmyślanie nad zamieszkiwaniem Boga w nas jest zarazem wezwaniem do najgłębszej czci oraz do zgłębiania tajemnicy Boga, który w nas mieszka. Jeśli jesteśmy świątyniami Ducha Świętego, każde nasze działanie, każde słowo i każda myśl nabierają nowego wymiaru. A to łączy się ze stałym wezwaniem do oczyszczania i pielęgnowania naszego wnętrza, tak aby owo mieszkanie było godne boskiego Gościa. Rozpoznanie obecności w nas Trójcy Świętej skłania do zabiegania o jedność całej naszej istoty (ciała, duszy, ducha) oraz dostrzegania godności każdego brata i każdej siostry, gdyż i oni są świątyniami Boga, mieszkaniem Boga-Miłości.
Fragment J 17,19 ukazuje nam głębię Jezusowego oddania: „za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie”. Poświęcenie się Jezusa nie ma służyć Jemu samemu, lecz jest aktem odkupieńczym, całkowitym wyzuciem się z siebie, oddaniem bez reszty Ojcu dla dobra całej ludzkości.
W ujęciu biblijnym „poświęcić” (z języka łacińskiego consecrare, z greckiego hagiazō) oznacza „oddzielić dla Boga” lub „uczynić świętym”. Jezus, który se swej natury był święty, „poświęca się” w sensie całkowitego oddania planowi Ojca, przyjmując mękę i śmierć na krzyżu jako najwyższą ofiarę, aby uświęcić swoich uczniów. Jego poświęcenie się jest więc aktem kapłańskim, żywą ofiarą miłą Bogu, oczyszczającą i uświęcającą tych, których On posyła. Poprzez to oddanie prawda Ojca (Jego Słowo) w pełni się objawia i uświęca nas.
Poświęcenie się Jezusa jest wzorem dla każdego chrześcijańskiego poświęcenia. Uczy nas ono, że prawdziwa świętość nie jest egoizmem ani izolacją, lecz ściśle łączy się z miłością i służbą. Rozważanie tego aktu miłości wzywa nas do ufnego i hojnego oddania. Co to znaczy dla nas „poświęcić się”? To całkowicie oddać się do dyspozycji Bogu, aby Jego prawda nas przemieniała i aby poprzez nas realizowała się Jego misja w świecie. Jest to dla nas zaproszenie, byśmy umarli dla własnego „ja”, a żyli dla Boga i braci (por. Konstytucje…, 146).
„Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą”
Poświęcenie się Jezusa ma bezpośrednie przełożenie na nasze życie: „za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie” (J 17,19). Tak jak On został posłany na świat, tak i my jesteśmy posłani (J 17,18). To jest nasze uczestnictwo w Jego poświęceniu się.
Nasze uświęcenie jest owocem poświęcenia się Chrystusa. Jesteśmy „uświęceni w prawdzie”, ponieważ słowo Ojca jest prawdą, a Jezus ucieleśnił je i doskonale wypełnił. To nasze uświęcenie oddziela nas od grzechu i oddaje Bogu, czyniąc nas gotowymi do misji. Posłanie uczniów jest dla Jezusa przedłużeniem Jego własnego posłannictwa względem Ojca. Oznacza to, że jesteśmy wezwani, by żyć „oddzieleni dla Boga” (w świętości) i dla bliźniego (w misji i na służbie), odnajdując Trójcę we wszystkich wymiarach naszego życia. Sobór Watykański II poucza: „wszyscy wierni chrześcijanie jakiejkolwiek sytuacji życiowej oraz stanu powołani są przez Pana, który na właściwej sobie drodze, do świętości doskonałej, jak i sam Ojciec doskonały jest” (Lumen gentium, 11). Ta „doskonałość w świętości” to właśnie nasze uświęcenie w Chrystusie.
Warto zauważyć, że bycie uświęconym w Chrystusie oznacza otwarcie oczu i serca, aby na każdym miejscu dostrzegać obecność Trójcy Świętej (por. List-Testament, wprowadzenie).
- W stworzeniu: rozpoznawać Stwórcę w pięknie natury, w każdym dziele Jego rąk.
- W Słowie Bożym: odnajdować w Piśmie Świętym głos Syna i natchnienie Ducha.
- W Kościele: dostrzegać jedność trynitarną odzwierciedloną w różnorodności charyzmatów oraz w jedności ciała Chrystusa.
- W obliczu brata: rozpoznawać obraz i podobieństwo Boga oraz mieszkanie Ducha Świętego w każdym człowieku, a zwłaszcza w najuboższych i najbardziej potrzebujących.
Tak rozumiane poświęcenie i uświęcenie prowadzi nas do życia wypełnionego nieustanną modlitwą, pełną miłości służbą i duchową uważnością. Dzięki temu potrafimy znajdować Boga we wszystkim i wszystko Jemu ofiarować.
„Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą”
Ojciec Raniero Cantalamessa, którego medytacje przyczyniły się do tych naszych rozważań, w sposób przebogaty kreśli przed nami perspektywę obecności Boga w świecie i w rodzaju ludzkim, a także to, w jaki sposób życie konsekrowane (rozumiane w szerokim sensie: jako życie poświęcone Bogu) pozwala nam głęboko rozpoznawać tę obecność. Poświęcenie się Chrystusa otwiera nasze oczy na otaczającą rzeczywistość: Bóg nie jest odległy, lecz immanentny (jest nieodłączny, pozostaje wewnątrz, zawiera się) w swoim stworzeniu, a w sposób szczególnie intymny i zażyły w sercu człowieka. To On pozwala nam zrozumieć, że „życie konsekrowane” (zakonne, kapłańskie bądź poprzez oddanie się osób świeckich) jest w swej istocie życiem w wyostrzonej percepcji duchowej. Taka konsekracja daje nam wrażliwość pozwalającą rozpoznawać głos Boga w codziennych wydarzeniach, w pięknie świata, w bogactwie relacji międzyludzkich, a nawet w pozornie banalnych drobiazgach codzienności. Prowadząc życie oddane prawdzie Chrystusa, jesteśmy w stanie „odczytywać” świat oczami wiary, dostrzegając w nim działanie Ducha Świętego i przygotowując serca na spotkanie z Trójcą Świętą. Jest to powołanie do życia w obecności Boga oraz do bycia obecnością Boga w świecie.
I tak w rozważanych przez nas wersetach (J 17,17–19) ewangelista ukazuje głębię miłości Jezusa, który poświęca się za nas nie po to, by nas odłączyć od świata, lecz aby nas uświęcić w prawdzie i posłać do świata. Jego poświęcenie wynosi nas do godności świątyń Trójcy i uzdalnia nas do rozpoznawania Boga w każdym stworzeniu, w każdym Jego słowie, w Kościele, a przede wszystkim w braciach.
Niech to rozważanie zainspiruje nas do pełnego przyjęcia rzeczywistości naszej konsekracji chrzcielnej i do przeżywania jej z nową gorliwością, abyśmy uświęceni w prawdzie i prowadzeni przez Ducha Świętego mogli być żywymi znakami jedności Trójcy Świętej i zwiastunami Bożego miłosierdzia wszędzie, dokąd jesteśmy posłani (por. Statuty…, art. 2, §2).
Propozycja życia słowem na miesiąc:
Osobiste: Każdy uczeń Jezusa jest przez Niego uświęcony i stanowi świątynię Trójcy Świętej. Każdy członek Przymierza Miłosierdzia jest wezwany do przyjęcia tego „uświęcenia w Chrystusie”, aby stawać się bardziej świadomy zamieszkiwania Boga w nim, oraz do uwrażliwiania swojego duchowego wzroku, aby odnajdować Trójcę Świętą we wszystkich wymiarach życia.
- Pielęgnować w sobie świadomość bycia mieszkaniem Boga i zabiegać o codzienne momenty cichej modlitwy wejrzenia w głąb siebie, o rozpoznawanie i przyjmowanie obecności Trójcy Świętej w swoim sercu, jak czytamy w J 14,23. W ciągu każdego dnia dbać o krótkie „przerwy dla duszy”, aby przypomnieć sobie: „jestem świątynią Ducha Świętego”. Wychodząc od fragmentu J 17,17, dziękować Jezusowi za „uświęcenie w prawdzie”, które czyni nas godnym i odpowiednim mieszkaniem dla Boga.
- Odnowić swoje „tak” dane Chrystusowi jako człowiek ochrzczony oraz jako członek Rodziny Przymierza Miłosierdzia; ofiarować swoje życie oraz misję Ojcu w jedności z ofiarą Chrystusa (jeśli jesteś misjonarzem konsekrowanym, powróć do swojej modlitwy konsekracji). Wychodząc od fragmentu J 17,19 rozważ i powtarzaj: „Chrystus poświęcił się za mnie; ja także poświęcam się, aby żyć Jego prawdą i głosić ją światu”.
- Wyostrzać swoje „spojrzenie trynitarne”. Wykształcić w sobie nawyk poszukiwania i rozpoznawania obecności Trójcy Świętej w trzech podstawowych wymiarach codziennego życia:
- W stworzeniu: poświęcić określony czas na kontemplację piękna i harmonii natury (np. o wschodzie słońca, w ogrodzie, spoglądając w gwiazdy…); dostrzegać w tym mądrość i miłość Stwórcy.
- W Słowie Bożym: w swojej codziennej praktyce Lectio divina poszukiwać głosu Ojca, prawdy Chrystusa i światła Ducha Świętego.
- W braciach: podejmuj świadomy wysiłek rozpoznawania Chrystusa w twarzy każdej osoby, z którą się zetkniesz, zwłaszcza tej szczególnie trudnej, pamiętając, że twój brat lub siostra również jest mieszkaniem Boga.
4. Dawać pierwszeństwo trosce o „świątynię Ducha Świętego”. Podjąć mocne postanowienie regularnego przystępowania do sakramentu pokuty i pojednania, aby oczyszczać „mieszkanie Boga” i umacniać swoją więź z Nim. Ponadto dbać o swoje zdrowie fizyczne, psychiczne i emocjonalne, uznając swoje ciało i umysł za sanktuarium Ducha Świętego i dążąc do pełnej równowagi wszystkich sfer swojego człowieczeństwa.
Wspólnotowe: Budując jedność w świecie my właśnie, jako Ruch Przymierze Miłosierdzia, jesteśmy ciałem powołanym do objawiania w sposób namacalny jedności Bożej, odpowiadając na ludzką tęsknotę więzi przez włączanie w życie Trójcy i dawanie jej świadectwa.
- Zorganizować momenty wspólnotowego dzielenia się „zamieszkiwaniem Boga w nas” (por. J 14,23) i znaczeniem naszego chrzcielnego uświęcenia dla codziennego życia chrześcijanina. Sięgać po refleksje ojca Raniera Cantalamessy i dokumenty Magisterium, takie jak Katechizm Kościoła Katolickiego, aby pogłębić nasze rozumienie tematu.
- Celebrować posłanie misyjne. Zaplanować uroczystą celebrację liturgiczną lub moment pogłębionej modlitwy (adoracji eucharystycznej z uwielbieniem), aby odnowić nasze zobowiązanie do życia „konsekrowanego” zjednoczonego z poświęceniem się Jezusa (J 17,19). Kulminacją tego momentu może być posłanie misyjne członków wspólnoty do służby w świecie. Na podstawie fragmentu J 17,18–19 podkreślić, że jako „uświęceni” jesteśmy posłani na świat w taki sam sposób, w jaki posłany został Chrystus, a nasza wspólnota powinna szczególnie zaangażować się w tę misję.
- Położyć szczególny akcent na „drogi spotkań trynitarnych” w doświadczeniu wspólnotowym. Inicjować doświadczenia wspólnotowe, które będą uwrażliwiać na obecność Trójcy Świętej we wszystkich wymiarach codziennego życia. Zachęcać do kontemplacji dzieł Stwórcy, studiowania Słowa Bożego i większej gorliwości w pełnieniu uczynków miłosierdzia (wizyty w szpitalach, ewangelizacja ubogich na ulicach, posługa w więzieniach oraz przyjmowanie osób potrzebujących), ze szczególną uważnością na to, by „dostrzegać i służyć Chrystusowi w braciach”, rozpoznając w każdym człowieku mieszkanie Boga
BĄDŹMY JEDNO, aby świat uwierzył!